बालेनको शपथग्रहण : भड्किलो प्रदर्शन होइन, सादगीको सन्देश ?
काठमाडौं, १० चैत्र । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का वरिष्ठ नेता तथा झापा–५ बाट निर्वाचित सांसद बालेन्द्र साह आगामी १३ गते प्रधानमन्त्री पदको शपथग्रहण गर्दैछन्। इतिहासकै ठूलो जनसमर्थनसहित सत्तामा पुग्न लागेका बालेनको शपथग्रहण केवल औपचारिक कार्यक्रम मात्र नभई नयाँ राजनीतिक संस्कारको परीक्षणका रूपमा पनि हेरिएको छ।
प्राप्त जानकारीअनुसार बालेनको चाहना शपथग्रहणलाई सकेसम्म सामान्य, कम खर्चिलो र औपचारिक सीमाभित्र राख्ने रहेको छ। यो दृष्टिकोणले नेपाली राजनीतिमा प्रचलित भड्किलो समारोहको संस्कृतिमाथि प्रश्न उठाएको छ। “जेनजी आन्दोलन” को ऊर्जा बोकेको भनिएको नयाँ सरकारको सुरुवात नै सादगीबाट हुने संकेतलाई धेरैले प्रतीकात्मक रूपमा लिएका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार, यदि शपथग्रहण साँच्चै न्यून तामझाममा सम्पन्न भयो भने, यसले सरकारको आगामी कार्यशैली—खर्च नियन्त्रण, पारदर्शिता र परिणाममुखी शासन—बारे प्रारम्भिक सन्देश दिन सक्छ।
सामाजिक सञ्जालमा भारत र चीनका उच्चस्तरीय नेतृत्वको उपस्थिति, टुँडिखेलमा भव्य कार्यक्रम जस्ता हल्लाहरू फैलिएका छन्। तर स्रोतहरूका अनुसार यस्ता दाबीहरूमा कुनै सत्यता छैन।
यसले नेपाली राजनीतिक वातावरणमा “सूचना भन्दा अफवाह छिटो फैलिने” प्रवृत्तिलाई पनि उजागर गरेको छ। नयाँ सरकारको पहिलो चुनौतीमध्ये एक—विश्वसनीय सूचना व्यवस्थापन—यहीबाट सुरु हुने देखिन्छ।
शपथग्रहणको सम्पूर्ण व्यवस्थापन राष्ट्रपति कार्यालयको प्रोटोकलअनुसार हुने बताइएको छ। बालेनतर्फबाट कुनै अतिरिक्त माग नराखिनु पनि उल्लेखनीय पक्ष हो।
यसले दुई सन्देश दिन्छस्-पहिलो, नयाँ नेतृत्व संस्थागत प्रक्रियालाई सम्मान गर्न इच्छुक छ। दोस्रो, व्यक्तिकेन्द्रित शक्ति प्रदर्शनभन्दा नियम–प्रणालीमा आधारित शासनतर्फ झुकाव देखिन्छ।
राष्ट्रपति कार्यालयको रोष्टरअनुसार विभिन्न दलका शीर्ष नेताहरूलाई निम्तो दिइने तयारी छ, जसमा रवि लामिछाने, केपी शर्मा ओली, गगन कुमार थापा, पुष्पकमल दाहाल, राजेन्द्र लिङदेन र हर्क साम्पाङ जस्ता नेताहरू समावेश छन्।
यो उपस्थिति केवल औपचारिकता मात्र होइनस यसले राजनीतिक सहअस्तित्व र संवादको संकेत पनि दिन्छ।
बालेनको शपथग्रहण कस्तो हुन्छ भन्ने चासो केवल कार्यक्रमको स्वरूपमा सीमित छैन। यो नयाँ राजनीतिक सोच सादगी, पारदर्शिता र संस्थागत अभ्यासको पहिलो सार्वजनिक प्रदर्शन हुनेछ।
यदि अपेक्षाअनुसार सादगी अपनाइयो भने, यो नेपाली राजनीतिमा “शैली परिवर्तन” को सुरुवात हुन सक्छ। तर, वास्तविक परीक्षा भने शपथपछिको शासनशैलीमा नै हुनेछ।
