कांग्रेसभित्र शक्ति संघर्ष चर्किर्दा फुटको खतरा बढ्यो !
काठमाडौं, ८ चैत्र । नेपाली कांग्रेस भित्रको आन्तरिक द्वन्द्व फेरि सतहमा देखिन थालेको छ । प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको समीक्षा गर्न बोलाइएको केन्द्रीय कार्यसमिति बैठक नै विवादको केन्द्र बनेपछि पार्टीभित्र शक्ति–सन्तुलन र नेतृत्वको वैधतामाथि गम्भीर प्रश्न उठेका छन् ।
विशेष महाधिवेशनबाट बनेको वर्तमान कार्यसमितिमा निवर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवा र शेखर कोइराला समूहको प्रतिनिधित्व नहुनुले असन्तुष्टि चुलिएको हो । देउवा पक्षले ‘एकपक्षीय’ रूपमा बैठक बोलाइएको आरोप लगाउँदै यसलाई संस्थागत भन्दा पनि समूहगत अभ्यासको रूपमा व्याख्या गरेको छ ।
बैठकमा प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा भएको पराजयको समीक्षा भइरहँदा दोष पुरानो कार्यसमितिको कार्यशैलीमाथि थोपर्ने प्रयास भएको भन्दै देउवा पक्ष थप आक्रोशित बनेको छ । यसले पार्टीभित्र आत्मसमिक्षा भन्दा आरोप–प्रत्यारोपको राजनीति हावी भएको संकेत गर्छ ।
समानान्तर राजनीतिक अभ्यासको संकेत
पार्टीभित्र दुई स्पष्ट धार देखिन थालेका छन्—
एकातिर गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माको समूह संगठन पुनर्गठन र महाधिवेशनको तयारीलाई तीव्र बनाउँदै अघि बढिरहेको छ ।
अर्कोतर्फ देउवा पक्ष सहमति र बृहत् एकता बिना महाधिवेशनमा जान नहुने अडानमा दृढ देखिन्छ ।
यो अवस्थाले कांग्रेसभित्र समानान्तर राजनीतिक अभ्यासको सम्भावना बढाएको विश्लेषण गर्न थालिएको छ ।
देउवा पक्षका नेताहरूले १५ औं महाधिवेशन अघि पार्टीभित्र गहिरो संवाद र सहमति अपरिहार्य रहेको बताएका छन् । उनीहरूको तर्कमा—विशेष महाधिवेशन अघि फर्किएर सहमतिको आधार तयार गर्नुपर्छ, वर्तमान कार्यसमितिको वैधानिकतामाथि प्रश्न उठाएको पक्षलाई त्यसैको नेतृत्वमा हुने महाधिवेशनमा सहभागी हुन नैतिक समस्या हुन्छ, यसले महाधिवेशन प्रक्रियालाई नै चुनौती दिने सम्भावना देखिन्छ ।
महामन्त्री प्रदीप पौडेलका अनुसार विशेष महाधिवेशनबाट बनेको कार्यसमिति विघटन वा गाभ्ने कुरा स्वीकार्य छैन । कानुनी प्रक्रिया र अदालतको सम्भावित फैसलालाई आधार मान्दै अघि बढ्नुपर्ने धारणा संस्थापन पक्षको छ ।
दुवै पक्ष अदालतको फैसलालाई निर्णायक मोडको रूपमा हेरिरहेका छन् । देउवा स्वयं विदेशमा रहँदै पनि निकटस्थहरूसँग संवादमा सक्रिय छन् र ‘पहिले फैसला, त्यसपछि प्रक्रिया’ को रणनीतिमा देखिन्छन् ।
यदि सहमति बिना महाधिवेशन प्रक्रिया अघि बढाइयो भने—अर्को पक्ष बहिष्कारमा जान सक्छ, संगठनको तल्लो तहसम्म विवाद फैलिन सक्छ,अन्ततः पार्टी विभाजनको जोखिम समेत बढ्न सक्छ
कांग्रेस अहिले केवल नेतृत्व चयनको मोडमा छैन, यो अस्तित्व र एकताको परीक्षणको घडीमा उभिएको छ । सहमति, वैधानिकता र राजनीतिक संस्कारबीच सन्तुलन कायम गर्न नसके, देशकै पुरानो लोकतान्त्रिक दल आन्तरिक द्वन्द्वको गहिरो भुमरीमा फस्ने संकेत स्पष्ट देखिन्छ ।