काठमाडौँ–५ मा रूपान्तरणको ‘रोडम्याप’ सार्वजनिक गर्दै प्रदीप पौडेल
विकास, स्वास्थ्य, डिजिटल अर्थतन्त्र र सम्पदा संरक्षणमा जोड
काठमाडौँ । नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री तथा काठमाडौँ–५ का प्रतिनिधिसभा सदस्य उम्मेदवार प्रदीप पौडेलले सार्वजनिक गरेको १४ बुँदे प्रतिज्ञापत्रले परम्परागत चुनावी नाराभन्दा फरक ढङ्गले शहरी व्यवस्थापन, स्वास्थ्य पूर्वाधार, डिजिटल अर्थतन्त्र र सांस्कृतिक पुनर्जागरणलाई केन्द्रमा राखेको देखिन्छ। उनले अघिल्लो कार्यकालमा सुरु गरिएका पूर्वाधार, स्वास्थ्य र खानेपानीका योजनालाई निरन्तरता दिँदै अबको चरणलाई “सिस्टम सुधार र दीर्घकालीन शहरी समाधान”तर्फ केन्द्रित गर्ने संकेत दिएका छन्।
पौडेलले रिङरोड विस्तार, सामाखुसी–टोखा सडक, विष्णुमती र साङ्लेखोला करिडोरजस्ता योजनालाई आफूले अघि बढाएको दाबी गरेका छन्। मेलम्ची खानेपानी विस्तारलाई रिङरोड बाहिरसम्म लैजाने योजना उल्लेख गर्दै उनले खानेपानी पहुँचलाई अझ व्यापक बनाउने लक्ष्य राखेका छन्, जुन मेलम्ची खानेपानी आयोजनासँग जोडिएको दीर्घकालीन शहरी आवश्यकता हो। काठमाडौँको मुख्य चुनौती नयाँ योजना घोषणा होइन, अधुरा योजनाको कार्यान्वयन हो। पौडेलको प्रतिज्ञा यसै बिन्दुमा केन्द्रित देखिन्छ—“नयाँभन्दा पूरा गर्ने” रणनीति।
आफ्नो क्षेत्रलाई राष्ट्रिय स्तरको स्वास्थ्य सेवाको केन्द्र बनाउने घोषणा गर्दै उनले यहाँ रहेका प्रमुख अस्पतालहरूको क्षमता विस्तार गर्ने बताएका छन्, जसमा त्रिवि शिक्षण अस्पताल, शहीद गङ्गालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्र,कान्ति बाल अस्पताल जस्ता संस्थाहरूको स्तरोन्नति समावेश छ। साथै, बुढानीलकण्ठस्थित राष्ट्रिय आयुर्वेद पञ्चकर्म तथा योग सेवा केन्द्रलाई आधुनिक बनाउने योजना पनि अघि सारिएको छ। यो योजना सफल भए काठमाडौँ–५ स्वास्थ्य सेवा, मेडिकल शिक्षा र वेलनेस पर्यटनको संयुक्त क्लस्टर बन्न सक्ने सम्भावना छ—तर यसको लागि संघ, प्रदेश र अस्पताल प्रशासनबीच समन्वय निर्णायक हुनेछ।
प्रतिज्ञापत्रमा सार्वजनिक विद्यालयलाई “स्मार्ट स्कुल” बनाउने,नेवारी र तामाङ भाषालाई शिक्षण–सिकाइमा समावेश गर्ने,र प्रविधिमैत्री कक्षा सञ्चालन गर्न सार्वजनिक–निजी साझेदारी गर्ने उल्लेख छ। यो कार्यक्रम शहरी शिक्षा सुधारसँगै पहिचान–आधारित समावेशी शिक्षा मोडेलको अभ्यास बन्न सक्छ, जुन काठमाडौँका पुराना बस्तीहरूको सांस्कृतिक संरक्षणसँग पनि जोडिन्छ।
पौडेलले आफ्नो क्षेत्रलाई डिजिटल इनोभेसन हब बनाउने लक्ष्यसहितAI, डिजिटल मार्केटिङ, र प्रविधि तालिममार्फत युवालाई विश्व बजारसँग प्रतिस्पर्धी बनाउने योजना अघि सारेका छन्। व्यवसाय दर्ता र बन्द प्रक्रियालाई सरल बनाउने कानुनी पहलको प्रतिबद्धता पनि छ। यो एजेन्डा स्थानीय निर्वाचन क्षेत्रलाई मात्र नभई काठमाडौँको सेवा–आधारित अर्थतन्त्रलाई स्टार्टअप–आधारित मोडेलमा रूपान्तरण गर्ने दीर्घकालीन दृष्टिकोणसँग मेल खान्छ ।
हाँडीगाउँ, मालिगाउँलगायत ऐतिहासिक बस्तीलाई खुला सङ्ग्रहालय र पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा विकास गर्ने प्रस्ताव राखिएको छ। स्थानीय जात्रा–पर्वको ब्राण्डिङमार्फत सांस्कृतिक पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने योजना पनि समावेश छ। काठमाडौँमा सम्पदा संरक्षण प्रायः पुनर्निर्माणमा सीमित रहँदै आएको अवस्थामा यो प्रस्ताव “जीवित संस्कृति आधारित पर्यटन”को मोडेल हुन सक्छ—तर यसका लागि स्थानीय समुदायको स्वामित्व अनिवार्य हुन्छ।
टुकुचा, धोबिखोला, सामाखुसीलगायत क्षेत्रको ढल व्यवस्थापन सुधार,स्टोर्म वाटर ड्रेनेज निर्माण,मास ट्रान्सपोर्टेसन प्रणाली, डिजिटल टिकटिङ, र रियल–टाइम यातायात सूचना प्रणाली लागू गर्ने योजना प्रस्तुत गरिएको छ। यी प्रतिबद्धता कार्यान्वयन भएमा काठमाडौँको दीर्घकालीन समस्या—
मनसुनजन्य डुबान,अव्यवस्थित सार्वजनिक यातायात,अनियन्त्रित शहरी विस्तारलाई संरचनात्मक रूपमा सम्बोधन गर्न सक्नेछन्।
टोखा–छहरे सुरुङमार्ग, केरुङ जोड्ने राजमार्ग,चक्रपथ विस्तार, अन्डरपास र फ्लाइओभरजस्ता योजनालाई व्यापारिक “लाइफलाइन”का रूपमा अघि बढाउने उल्लेख गरिएको छ। यसले काठमाडौँलाई ट्रान्जिट सिटीबाट क्षेत्रीय आर्थिक नोडमा रूपान्तरण गर्ने सोच झल्काउँछ।
घोषणाभन्दा ‘प्रणालीगत सुधार’मा केन्द्रित दस्तावेज प्रदीप पौडेलको प्रतिज्ञापत्र सामान्य चुनावी वाचा जस्तो सूची मात्र नभई शहरी पूर्वाधारको निरन्तरता स्वास्थ्य र शिक्षा क्लस्टर निर्माण डिजिटल अर्थतन्त्र विस्तार सांस्कृतिक–पर्यटन पुनर्जीवन प्रशासनिक र कानुनी सरलीकरण जस्ता नीतिगत र संरचनात्मक परिवर्तनमा केन्द्रित देखिन्छ।
तर यसको सफलता घोषणामा होइन,बहु–तह सरकारबीच समन्वय, बजेट सुनिश्चितता र कार्यान्वयन क्षमतामा निर्भर रहनेछ।
