राज्यले नै बेचेको ’महिलाको कोख र नेपालीको अस्तित्व’
आकृति रायमाझी । गरिबी आफैँमा एक अभिशाप हो, तर जब यो अभिशापलाई कसैले व्यापारको माध्यम बनाउँछ, तब मानवता लज्जित हुन्छ। नेपाल जस्ता विकासोन्मुख देशहरूमा आजभोलि एउटा यस्तो अदृश्य युद्ध चलिरहेको छ, जहाँ हतियार होइन, हर्मोनका सुईहरू प्रयोग गरिन्छ । विकसित देशका धनी नागरिक को दीर्घायु का लागी नेपालका विपन्न किशोरीहरूको शरीरलाई “डिम्ब उत्पादन गर्ने मेसिन“ सरह प्रयोग गर्ने गिरोह सक्रिय रहेको छ, यो केवल एक मेडिकल प्रक्रिया मात्र होइन, बरु आर्थिक विवशताले निम्त्याएको आधुनिक दासत्व हो।
नेपालमा गरिब र विपन्न वर्गमाथि भइरहेको प्रजनन् शोषण, इपस्टिन फाइलमा उल्लेखित रहस्यमय सम्बन्ध, र राज्य संयन्त्रको मिलेमतोमा भइरहेको जैविक तस्करीको यो नाङ्गो नाचले मानव अधिकारको धज्जी उडाएको छ । अन्तर्राष्ट्रिय अपराधीहरूले नेपाललाई डिम्ब आपूर्ति र बाल तस्करीको ’हब’ बनाइरहँदा नेपाल मेडिकल काउन्सिल जस्ता नियमक निकायहरू डलरको प्रलोभनमा परेर आफ्नै नागरिकलाई विदेशी प्रयोगशालाको ’गिनी पिग’ बनाउन अनुमति दिइरहेका छन्। विमानस्थलको सुरक्षा छिद्र र महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयबाट हुने मुद्दाको सेटिङले अपराधीहरूलाई उन्मुक्ति दिँदै गरिब नेपालीको शरीरलाई केवल एउटा व्यापारिक वस्तुमा परिणत गरिदिएको छ।
नेपाल आज केवल वैदेशिक रोजगारीको स्रोत मात्र रहेन, बरु यो विकसित देशका शक्तिशाली व्यक्ति र अन्तर्राष्ट्रिय प्रयोगशालाहरूका लागि “जैविक कच्चा पदार्थ“ (Biological Raw Materials) आपूर्तिको केन्द्र बनेको छ । इपस्टिन फाइल्स (Epstein Files) को खुलासा र नेपालका फर्टिलिटी क्लिनिकहरूको अवैध धन्दाले के प्रमाणित गर्छ भने, यहाँ गरिबको शरीरमाथि धनीहरूको रजगज चलिरहेको छ।
इपस्टिन फाइलः शक्ति र शोषणको विश्वव्यापी सञ्जालः
जेफ्री इपस्टिन, एक अमेरिकी अर्बपति थिए, उनले दशकौँसम्म बालबालिका र महिलाहरूको तस्करी गरी एउटा अन्तर्राष्ट्रिय ’सेड्युसन’ टापु चलाएका थिए । इपस्टिन फाइलका करिब ३० लाख पृष्ठका कागजातहरूमा “नेपाल“ को नाम पटक–पटक उल्लेख हुनुले यो सञ्जालको पहुँच कति गहिरो छ भन्ने देखाउँछ । अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार, यी फाइलहरूमा नेपालका अनाथालयहरूबाट बालबालिका तस्करी गरी अमेरिका र युरोप पु¥याइएको र उनीहरूलाई “प्रोजेक्ट एन्डोबायोटिका“ जस्ता रहस्यमय जैविक अनुसन्धानहरूमा प्रयोग गरिएको आशंका गरिएको छ । कतिपय इमेलहरूले नेपाल र तिब्बतमा नवजात शिशुहरूको “गट माइक्रोबायोम“ (Gut microbiome) अध्ययन गर्ने गरिएको खुलासा गरेका छन्।
यस्ता शक्तिशाली व्यक्तिहरूको सञ्जालले गरिब देशका निर्दोष मानिसहरूलाई कसरी आफ्नो परीक्षणको पात्र बनाउँछन् भन्ने कुराले विश्वलाई स्तब्ध बनाएको छ ।
शक्तिशाली व्यक्तिहरूले आफ्नो डीएनए फैलाउन , अमरत्व प्राप्त गर्ने ’युजेनिक्स’ (Eugenics) जस्ता विवादास्पद परियोजनाका लागि गरिब देशका महिलाको प्रजनन् क्षमताको दुरुपयोग गरेको प्रमाणहरू भेटिएका छन्।
नेपालका अनाथालयहरू (Orphanages) बाट बालबालिकाको तस्करी गरी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पु¥याइएको गम्भीर आशंकाहरू व्यक्त गरिएका छन् । संयुक्त राष्ट्र संघका विज्ञहरूले यी कागजातहरूले “ग्लोबल क्रिमिनल इन्टरप्राइज“ को अस्तित्व देखाएको बताएका छन्, जहाँ नेपाल जस्ता देशका बालबालिकालाई यौन दासता र जैविक प्रयोगका लागि वस्तु बनाइयो ।
डलरको लोभमा आफ्नै नागरिकमाथि ’ल्याब टेस्ट:
नेपाल मेडिकल काउन्सिल (NMC) को भूमिका यसमा सबैभन्दा शंकास्पद छ । अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले डलरमा फन्डिङ ल्याउँदा NMC का पदाधिकारीहरूले विना कुनै नैतिक छानबिन,गम्भीर प्रकृतिका प्रजनन् अनुसन्धान गर्न अनुमति दिए । गरिब महिलाहरूलाई हर्मोनका सुईहरू लगाएर उनीहरूको डिम्ब निकाल्ने र त्यसलाई “अनुसन्धान“ को नाममा विदेश पठाउने काममा कतिपय डाक्टरहरू नै बिचौलिया बने। डलरको लोभमा नेपालका विपन्न महिलाहरूलाई विदेशी ल्याबका लागि “गिनी पिग“ बनाइयो।
यो भयावह अवस्था सिर्जना हुनुमा नेपालका केही उच्च तहका राजनीतिज्ञ र कर्मचारीहरूको प्रत्यक्ष संलग्नता रहेको देखिन्छ । स्वाथ्य मन्त्रालय, नेपाल मेडिकल काउन्सिल (NMC) लगायत का कतिपय पदाधिकारीहरूले विदेशी दाताहरूबाट आउने डलरको लोभमा परी विना कुनै मापदण्ड नेपालका अस्पतालहरूलाई मानव डिम्ब र भु्रण संकलन गर्ने अनुमति दिएका छन्। चिकित्सा विज्ञानको नाममा भइरहेको यो व्यापारमा संलग्न डाक्टरहरूलाई कारबाही गर्नुको सट्टा महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयले शक्ति र पैसाको आडमा मुद्दाहरू तामेलीमा राख्ने वा “प्रमाण नपुगेको“ भन्दै खारेज गर्ने गरेको छ। नेपालमा कानुन केवल गरिबका लागि मात्र हो, जबकि शक्तिशालीहरूका लागि यो एउटा किनबेचको साधन बनेको छ।
विपन्नको अस्मितामा शक्ति र डलरको रजगजः आधुनिक दासताको पराकाष्ठाः
आजको २१औँ शताब्दीमा पनि ’मान्छेले मान्छेलाई वस्तु सरह किन्ने’ प्रथा रोकिएको छैन, बरु यसले नयाँ र आधुनिक रूप धारण गरेको छ । जेफ्री इपस्टिन फाइल (Epstein Files) ले विश्वका शक्तिशाली व्यक्तिहरू, राजनीतिज्ञ र अर्बपतिहरूको एउटा यस्तो अँध्यारो सञ्जाल उजागर गरेको छ, जसले गरिब देशका महिला र बालबालिकालाई आफ्नो यौन सन्तुष्टि र जैविक प्रयोग (Biological Experiments)का लागि प्रयोग गर्थे। नेपालको राज्य संयन्त्र यसमा जोडिनु मानवताकै लागि लज्जास्पद विषय हो।
अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिशाली सञ्जाल र जेफ्री इपस्टिन जस्ता अपराधीहरूले नेपाल जस्ता कमजोर कानुनी व्यवस्था भएका देशहरूलाई सन् २०१४ देखि आफ्नो ’बायोलोजिकल ल्याब’ को रूपमा प्रयोग गरिरहेका छन्। इपस्टिन फाइल (Epstein Files) का लाखौँ पानाहरूमा नेपालको नाम सयौँ पटक दोहोरिनुले यहाँका अनाथालयदेखि अस्पतालसम्म विदेशी अपराधीहरूको पहुँच कति गहिरो थियो भन्ने प्रष्ट पार्छ। यी फाइलहरूले उजागर गरेका तथ्यहरू अनुसार नेपालका अनाथ बालबालिका र नेपाली महिलाहरूको कोख, डिम्ब र जैविक नमूनाहरूलाई विकसित देशका धनीहरूका लागी दिर्घायुको औषधि बनाउन गुप्त अनुसन्धानका लागि प्रयोग गरिने गरिन्थ्यो ।
यो शोषणको जालो काठमाडौंका गल्लीदेखि न्यूयोर्कका आलिशान महलसम्म फैलिएको छ जहाँ गरिबको रगत र भु्रणको व्यापारबाट अर्बौँ डलर कमाइन्छ।
बिकेको नैतिकता र नेपाली छोरीहरूको रगतमा खेलियो डलरको होलीः
महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयले “डिम्ब तस्करी” को मुद्दा नचलाउने निर्णय गरेको र सो मुद्दामा महान्यायाधिवक्ताको निजी स्वार्थ जोडिएको भन्ने; Epstein files को खुलासा पछि विश्वब्यापी रूपमा चर्चामा छ । नेपालमा डिम्ब तस्करी र मानव भु्रण (Fetus) माथिको अवैध अनुसन्धानका घटनाहरू पटक–पटक सार्वजनिक भए पनि तिनलाई कानुनी निष्कर्षमा पुग्न दिइएन। प्रहरीले महिनौँ लगाएर संकलन गरेका प्रमाणहरूलाई महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयले “अपर्याप्त“ भन्दै मुद्दा नचलाउने निर्णय गरिदियो। यो केवल कानुनी प्रक्रिया मात्र थिएन, बरु राजनीतिक दबाब र आर्थिक प्रलोभनको खेल थियो। ’होप फर्टिलिटी’ जस्ता ठूला संस्थानहरूमाथि भएको अनुसन्धानलाई राज्यकै माथिल्लो तहबाट दबाइयो, जसले अपराधीहरूलाई झन् हौसला दियो।
पछिल्लो केही वर्षमा मात्र नेपालबाट करिब १५ हजार भन्दा बढी महिला र बालबालिका तस्करीको जोखिममा परेको अनुमान छ। त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (TIA) मा हुने “सेटिङ“ ले यस तस्करीलाई झन् सहज बनाइदिएको छ। अध्यागमन र सुरक्षा निकायका कर्मचारीहरूलाई घुस खुवाएर मानव डिम्ब, भु्रण र साना बालबालिकाहरूलाई सजिलै विदेश पु¥याइन्छ। तथ्याङ्कहरूले देखाए अनुसार वर्षेनी हजारौँ महिला र बालबालिका यसरी तस्करीको शिकार भइरहेका छन्, तर विमानस्थलको कडा सुरक्षा घेराभित्रबाटै यस्ता अवैध सामान र मानिस कसरी पार हुन्छन् भन्ने प्रश्न सधैँ अनुत्तरित रहने गर्छ। यो केवल एउटा अपराध मात्र नभई राष्ट्रिय सुरक्षा र सार्वभौमिकतामाथिको गम्भीर प्रहार पनि हो।
डिम्ब तस्करीः काठमाडौंका केही क्लिनिकहरूले मात्र महिनामा १०० भन्दा बढी विपन्न महिलाहरूको डिम्ब संकलन गर्ने गरेको भेटिएको छ।
भ्रुण आपूर्ति (Fetus Supply): विकसित देशका ल्याबहरूमा स्टेम सेल (Stem Cell) र अन्य आनुवंशिक अनुसन्धानका लागि नेपालका अनाथालय र अवैध गर्भपतन केन्द्रहरूबाट ’भ्रुण’ र ’जैविक नमूना’ हरू आपूर्ति हुने गरेको डरलाग्दो तथ्य इपस्टिन फाइलका कतिपय सन्दर्भहरूले संकेत गर्छन्।
ल्याब टेस्टमा रूपान्तरणः यी जैविक नमूनाहरूलाई TIA (त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल) बाट कडा सेटिङमा “मेडिकल स्याम्पल“ भन्दै बाहिर पठाइन्छ, जहाँ ती नमूनाहरूले विदेशी ल्याबमा अर्बौँको व्यापार गर्छन्, तर नेपालका पीडितहरूले भने क्यान्सर र बाँझोपन जस्ता समस्या मात्र पाउँछन्।
नेपालमा राज्य संरक्षित तस्करीः राजनीतिज्ञ र NMC को भूमिकाः
नेपालका विपन्न परिवारका सदस्यहरूलाई विकसित देशका लागि ’स्पेयर पाट्र्स’ जस्तै प्रयोग गरिन्छ। चाहे त्यो खाडी मुलुकमा श्रम शोषण होस् वा काठमाडौंको क्लिनिकमा डिम्बको व्यापार—शोषित हुने सधैँ गरिब नै हुन् । राजनीतिक दलका नेताहरूले यस्ता गम्भीर मुद्दालाई “विदेशी षड्यन्त्र“ भन्दै पन्छाउने गरेका छन्, जसले गर्दा पीडितहरूले कहिल्यै न्याय पाउँदैनन्।
नेपालभित्र यो तस्करीलाई संस्थागत गर्न राज्यका उच्च ओहोदामा रहेका व्यक्तिहरूको ठूलो भूमिका देखिन्छ। नेपाल मेडिकल काउन्सिलको नियमन फितलो हुँदा कतिपय निजी फर्टिलिटी क्लिनिकहरू “मानव फार्म“ जस्तै बनिरहेका छन्। गरिब र अशिक्षित किशोरीहरूलाई १०–१५ हजारको लोभ देखाएर उनीहरूको शरीरबाट डिम्ब निकालिन्छ र विकसित देशका धनी ग्राहकहरूलाई लाखौँमा बेचिने गरिन्छ। जब यस्ता मुद्दाहरू सतहमा आउँछन्, शक्तिशाली राजनीतिज्ञहरूले “अपर्याप्त प्रमाण“ भन्दै कानुनी प्रक्रियालाई दबाउने गर्छन्। कतिपय अवस्थामा त यस्ता अवैध क्लिनिकहरूमा स्वयम् नेताहरूकै लगानी हुनु वा उनीहरूले विदेशी दातृ निकायको नाममा आउने रकमको आडमा यसलाई संरक्षण दिनुले नेपालका छोरीहरू झन् जोखिममा परेका छन्।
इपस्टिन फाइल्स र नेपालमा लुकेको अन्तर्राष्ट्रिय अपराधीको संञ्जालः
इपस्टिन फाइलमा नेपालको नाम उल्लेख हुनुले यो स्पष्ट पार्छ कि अन्तर्राष्ट्रिय बाल यौन तस्कर र जैविक अनुसन्धानकर्ताहरूका लागि नेपाल एक “सुरक्षित स्वर्ग“ थियो। विमानस्थलमा अध्यागमन कर्मचारीलाई घुस खुवाएर सजिलै बालबालिका र जैविक नमूना लैजान सकिने अवस्थाले गर्दा नै इपस्टिन जस्ता अपराधीहरूले नेपाललाई आफ्नो सञ्जालमा राखेका थिए।
अन्ततः, यो गम्भीर मानविय संकट र राज्यको मौनताले भविष्यमा एउटा ठूलो दुर्घटना निम्त्याउने निश्चित छ। डलरको प्रलोभनमा परेर आफ्नै देशका छोरीहरूको प्रजनन् क्षमता र बालबालिकाको भविष्य बेच्ने यो कुकृत्यलाई अब सामान्य रूपमा हेर्न मिल्दैन। यो आधुनिक समयको सबैभन्दा निकृष्ट दासता हो जहाँ मान्छेको शरीरलाई टुक्रा–टुक्रा पारेर अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य तोकिन्छ।
गरिबी र अशिक्षाको फाइदा उठाउँदै राज्यका अंगहरूकै मिलेमतोमा भइरहेको यो शोषण रोक्न “सचेत नागरिक“ नै अन्तिम विकल्प हुन्। जबसम्म TIA को सेटिङ भत्किँदैन र NMC ले भ्रष्ट डाक्टरहरूलाई जोगाउन छोड्दैन, तबसम्म नेपालका छोरीहरूको प्रजनन् अधिकार र बालबालिकाको भविष्य जोखिममा रहनेछ।
न्यायिक छानबिन र नागरिक सक्रियताको आवश्यकताः
यस विषयको गम्भीरतालाई मध्यनजर गर्दै सम्बन्धित उच्च निकायहरू, विशेष गरी अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग (CIAA) र नेपाल प्रहरिले तुरुन्तै अनुसन्धान सुरु गर्नुपर्छ।
महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयले कुन आधारमा विगतका मुद्दाहरू बन्द ग¥यो, नेपाल मेडिकल काउन्सिलले कस्ता विदेशी परियोजनालाई अनुमति दियो, र विमानस्थलको सेटिङमा को–को संलग्न छन् भन्ने कुराको गहिरो छानबिन गरी अपराधीहरूलाई कानुनी कठघरामा ल्याउनु पर्छ। राज्यले आफ्नो नागरिकको शरीर र रगतमाथि भइरहेको यो व्यापारलाई तत्काल नरोक्ने हो भने मानवता र न्यायको अस्तित्व समाप्त हुनेछ।
कानुनी शून्यताको फाइदा उठाउँदै अपराधीहरूले डिम्बलाई शरीरको “अंग“ नभई “कोशिका“ मात्र भएको तर्क गर्छन्। तर सत्य यो हो कि कुनै पनि प्रलोभनमा परेर आफ्नो प्रजनन् अंगको स्वास्थ्यलाई दाउमा राख्नु आत्मघाती कदम हो। जबसम्म राज्यले डिम्ब दान सम्बन्धी कडा कानुन कार्यान्वयन गर्दैन र गरिबी निवारणका वास्तविक उपायहरू खोज्दैन, तबसम्म नेपालका छोरीहरू यस्तै अन्तर्राष्ट्रिय गिद्धहरूको नजरमा परिरहनेछन्। आफ्नो स्वास्थ्य र शरीरको सुरक्षा गर्नु नै आजको प्रमुख चेतना हो।
जब राज्यको कानुन बेचिन्छ र डाक्टरहरू डलरमा बिक्छन्, तब गरिबले आफ्नो शरीरको रक्षा आफैँ गर्नुपर्छ। प्रलोभनमा परेर आफ्नो प्रजनन् अङ्ग र स्वास्थ्यलाई ल्याबको खेलौना बन्न नदिनुहोस्। यो देशका छोरीहरूको अस्मिता र बालबालिकाको भविष्य डलरमा साटिनु हुँदैन।
(रायमाझी अधिवक्ता हुन् ।)