देउवा स्वदेश फर्किंदै, कांग्रेसमा शक्ति संघर्ष झन् पेचिलो बन्दै
काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा करिब ६ महिनापछि बिहीबार (आज) दिउँसो नेपाल फर्किंदैछन्। थाई एयरवेजमार्फत दिउँसो करिब १२ः२० बजे काठमाडौं अवतरण गर्ने देउवाको स्वागतमा इतर पक्षले ठूलो संख्यामा नेता–कार्यकर्ता विमानस्थलमा उतार्ने तयारी गरेको छ।
पहिले राति ९ः४५ बजे आउने तय भए पनि कार्यकर्तालाई सहज हुने भन्दै आगमन समय दिउँसो सारिएको कांग्रेस नेता डा। प्रकाशशरण महतले बताएका छन्। देउवाको स्वागत बाजागाजा र सांस्कृतिक झाँकीसहित गर्ने तयारीसमेत गरिएको छ।
तर प्रश्न उठेको छ—देउवा नेपाल फर्किएपछि कांग्रेसमा के फरक पर्छ ?
देउवाको स्वदेश फिर्तीलाई सामान्य घरफिर्तीभन्दा कांग्रेसको आन्तरिक शक्ति संघर्षमा ‘राजनीतिक कमब्याक’का रूपमा हेरिएको छ। लामो समय विदेशमा रहँदा कमजोर देखिएको देउवा पक्ष उनको आगमनसँगै फेरि सक्रिय हुने संकेत देखिएको छ।
आगमनको भोलिपल्टै शक्ति परीक्षण
देउवा नेपाल फर्किएको भोलिपल्टै अर्थात् साउन २९ गते देउवा पक्षले राष्ट्रिय भेला आयोजना गर्दैछ। सुकेधारामा हुने भेलामा १४औँ महाधिवेशनका प्रतिनिधि तथा नेताहरूलाई सहभागी गराउने तयारी छ।
भेलामा देउवालाई १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित सभापतिकै हैसियतमा सम्बोधन गराउने तयारीले कांग्रेसभित्रको नेतृत्व विवादलाई थप पेचिलो बनाउने देखिन्छ।
देउवा पक्षले नयाँ नेतृत्व चयन गर्ने नभई आगामी राजनीतिक दिशा र रणनीति तय गर्ने बताइरहेको छ। तर यसलाई आफ्नो राजनीतिक अस्तित्व र नेतृत्वको दाबी पुनः स्थापित गर्ने प्रयासका रूपमा पनि हेरिएको छ।
अदालतको पुनरावलोकनले देउवा पक्ष उत्साहित
सर्वोच्च अदालतले निर्वाचन आयोगको निर्णयमाथि पुनरावलोकनको अनुमति दिएपछि देउवा पक्षमा नयाँ राजनीतिक उत्साह देखिएको छ। यही परिस्थितिमा देउवाको स्वदेश फिर्ती र त्यसलगत्तैको राष्ट्रिय भेलाले पार्टीभित्र शक्ति प्रदर्शनको वातावरण बनाउने देखिन्छ।
एकातिर देउवा पक्ष अदालतको अन्तिम निर्णयको प्रतीक्षामा छ भने अर्कोतिर गगन थापा नेतृत्वको कांग्रेसले १५औँ नियमित महाधिवेशनको तयारी अघि बढाइरहेको छ।
गगन पक्ष पनि पछि हट्ने अवस्थामा छैन
सभापति गगन थापाले अदालतको प्रक्रियालाई विश्वासका साथ सामना गर्ने र १५औँ नियमित महाधिवेशनको तयारी नरोकिने स्पष्ट पारिसकेका छन्। सदस्यता अद्यावधिकदेखि वडा अधिवेशनसम्मका प्रक्रिया अघि बढाउने तयारी संस्थापन पक्षको छ।
यसले कांग्रेसभित्र अहिले दुई समानान्तर राजनीतिक धार देखिएको छ—एकातिर थापा पक्ष नियमित महाधिवेशनमार्फत आफ्नो नेतृत्व संस्थागत गर्ने तयारीमा छ भने अर्कोतिर देउवा पक्ष राष्ट्रिय भेलामार्फत आफ्नो राजनीतिक वैधता र प्रभाव पुनः स्थापित गर्ने प्रयासमा।
देउवाको ‘कमब्याक’ले कांग्रेसलाई एक बनाउँछ कि विभाजनतिर लैजान्छ ?
देउवाको आगमनसँगै कांग्रेसभित्र पुराना शक्ति समीकरण फेरि सक्रिय हुने सम्भावना बढेको छ। अदालतको अन्तिम फैसला, राष्ट्रिय भेलाको निष्कर्ष र देउवाले लिने आगामी राजनीतिक कदमले कांग्रेसको भविष्यको दिशा निर्धारण गर्न सक्ने देखिन्छ।
त्यसैले बिहीबार विमानस्थलमा हुने देउवाको स्वागत केवल स्वागत कार्यक्रम नहुन सक्छ—यो कांग्रेसभित्र शक्ति कसको पक्षमा छ भन्ने प्रारम्भिक प्रदर्शन पनि बन्न सक्छ।
अब मुख्य प्रश्न यही हो—देउवाको ‘कमब्याक’ले कांग्रेसलाई एकताको बाटोमा लैजान्छ, कि एउटै पार्टीभित्रको दुईध्रुवीय संघर्षलाई अझ गहिरो बनाउँछ ?
